kfd protein dessert

Publikacja Akademii KFD: Krótka historia dopingu w sporcie

Artykuł Tomasza Nosidlaka, który jest członkiem kadry Akademii KFD, w skrócie prześwietla problem dopingu od najstarszych dziejów do czasów nam bardziej współczesnych. Cykl publikacji o dopingu możecie przeczytać tutaj.

historia dopingu w sporcieWSTĘP

Wykorzystywanie substancji wspomagających w celu uzyskania przewagi nad rywalami, pojawiło się już podczas pierwszych sportowych konkurencji. Kluczowa była zmiana mentalnego nastawienia starożytnego społeczeństwa względem igrzysk olimpijskich. Pierwsza olimpiada odbyła się w 776 r. p.n.e., a jej celem było oddanie hołdu Zeusowi, najważniejszemu bogowi starożytnej Grecji. Pierwotnie traktowano olimpiadę, jako widowisko duchowe. Od pewnego momentu zwycięzcy igrzysk olimpijskich zaczęli być obficie nagradzani, otrzymywali liczne przywileje, a nawet mieli własnych sponsorów.

STAROŻYTNOŚĆ

Sportowcy już w zamierzchłych czasach stosowali substancje wspomagające, będące środkami stymulującymi. W starożytnej Grecji, oszustwo w czasie igrzysk okrywało hańbą nie tylko samego sportowca, a całe społeczeństwo, z którego sportowiec ten się wywodził. Pierwsze doniesienia o kontroli startujących zawodników pochodzą z VI w. p.n.e., kiedy to podczas igrzysk olimpijskich w Tebach sprawdzano czy oddech zawodników nie wskazuje na spożycie alkoholu. Stymulanty wykorzystywane były także w starożytnym Rzymie przez gladiatorów, którzy wielokrotnie walczyli nie tylko o zwycięstwo, ale także o życie. Gladiatorzy, walczący w Circus Maximus wspomagali się mieszaniną stymulantów i alkoholu. W 396 r. nastąpił nieoczekiwany koniec starożytnych igrzysk olimpijskich, wtedy wszedł w życie chrześcijański zakaz uprawiania wszelkich pogańskich sportów.

PRZEŁOM WIEKU XIX I XX

W 1896 r. za sprawą Pierre de Coubertina powstał Międzynarodowy Komitet Olimpijski, i w tym samym roku odbyła się pierwsza nowożytna olimpiada. Jej twórca wierzył, że najważniejszym celem w zawodach sportowych nie jest wygrana, ale samo uczestnictwo w rywalizacji. Wiara ta nie uchroniła jednak sportu od dopingu, który z czasem zaczął rozwijać się o nowe substancje i metody ich stosowania. Pod koniec XIX wieku i na początku XX wieku bezsprzecznie, stymulanty panowały na rynku sportowym. Zażywane były najczęściej przez kolarzy i pływaków, ale stosowane były również w innych dyscyplinach sportowych. Zawodnicy stosowali substancje takie, jak strychnina, heroina i kokaina. Mieszanina dwóch ostatnich narkotyków nazywana była mieszanką napędzającą. Ponadto sportowcy używali alkoholu, często mieszając z nim wiele substancji.

LATA 50 i 60

Podczas zimowych igrzysk olimpijskich w 1952 r., sportowcy po raz pierwszy zastosowali amfetaminę, którą nazywali potocznie tabletką wigoru. Zażywanie tego niezwykle groźnego stymulantu szybko stało się bardzo popularne w wielu dyscyplinach. W roku 1952 r. odbyły się również letnie igrzyska olimpijskie, na których reprezentacja ZSRR niemal całkowicie zdominowała rywali w podnoszeniu ciężarów. Jak się okazało, już wtedy sportowcy tej reprezentacji dysponowali środkiem anabolicznym w postaci testosteronu. Dowiódł tego lekarz amerykańskiej reprezentacji, który odbył rozmowę z przedstawicielem medycznym radzieckiej kadry. Po powrocie do Stanów Zjednoczonych, poinformował on odpowiednie środowiska o poznanym środku anabolicznym, a także o silnych skutkach ubocznych związanych ze stosowaniem testosteronu. Amerykanie chcieli uzyskać substancję o pozytywnych właściwościach testosteronu, niwelując przy tym skutki uboczne, będące konsekwencją jego stosowania. W 1958 r. powstał pierwszy wyprodukowany przez nich środek anaboliczny, czyli Dianabol i niemal od razu był stosowany przez amerykańskich ciężarowców, chociaż okazał się bardzo toksyczny. W latach 60 XX wieku rozpoczęła się już swego rodzaju rewolucja w zakresie dopingu. Firmy farmaceutyczne prześcigały się w poszukiwaniu nowych środków anabolicznych, które w tym okresie stały się bardzo popularne w wielu dyscyplinach sportowych. Powstało wiele środków o silnym działaniu, w efekcie oddziałujących bardziej selektywnie i mniej toksycznie.W odpowiedzi na te wydarzenia, Międzynarodowy Komitet Olimpijski rozpoczął pierwsze działania antydopingowe, jednak okazały się wysoce nieskuteczne.

LATA 70

Igrzyska olimpijskie z 1972 r. stały się jednymi z najbardziej zaskakujących w historii. Na tej olimpiadzie największe sukcesy zdobywali reprezentanci NRD, którzy zdominowali rywali i poprawili wiele rekordów świata w wielu różnych dziedzinach sportowych. Szczególne sukcesy odnosiły pływaczki, które niespodziewanie zdominowały reprezentantki Stanów Zjednoczonych. Po latach okazało się, że NRD prowadziło centralnie sterowany program dopingowy, głównie środkami anabolicznymi, wśród których czołowym okazał się wynaleziony w NRD, Turinabol. Począwszy od tej olimpiady, NRD znajdowało się w czołówce zestawień medalowych wraz ze Stanami Zjednoczonymi i ZSRR. Lekarze NRD osiągnęli mistrzostwo w dziedzinie dopingu, co miało ogromny wpływ na spektakularne sukcesy odnoszone przez reprezentantów tego kraju. Skala dopingu w NRD była tak ogromna, że skrót DDR oznaczający pierwotnie Deutsche Demokratische Republik tłumaczono, jakoDeutsche Doping Republik. Oficjalnie reprezentanci NRD zażywali witaminy i minerały, natomiast rząd NRD prowadził szeroko zakrojoną propagandę, według której spektakularne wyniki były dziełem uprawiania sportu od wczesnego dzieciństwa. Podobnego rodzaju program stosowany był również w RFN, gdzie specjalistom z zakresu wielu dziedzin powiązanych ze sportem wyczynowym zlecono zadanie zwiększenia osiągnięć sportowców. Sprawdzano dopingowe znaczenie poszczególnych substancji, a w przypadku użyteczności, od razu wprowadzano je do użycia.

LATA 80 i 90

Podczas igrzysk olimpijskich w 1984 r., po raz pierwszy pojawiło się wspomaganie krwią. Jako pierwsi zastosowali tę metodę amerykańscy kolarze i w niedługim czasie wielu sportowców uciekało się do przetaczania własnej krwi, aby zyskać przewagę nad rywalami. Zawodnicy coraz częściej stosowali również środki maskujące, których stosowanie pozwalało im ukryć działanie substancji zabronionych w organizmie. Igrzyska olimpijskie z 1992 r. związane są z pierwszymi przypadkami stosowania bardzo niebezpiecznego wspomagania erytropoetyną. Substancja ta zyskała sobie uznanie głównie wśród kolarzy. W ciągu kolejnych lat doping erytropoetyną doprowadził do licznych zgonów. W kolejnych latach, niespodziewanie rozgrywki w wielu dyscyplinach sportowych zdominowała reprezentacja Chin. Największe sukcesy przypadły chińskim pływaczkom, których przewaga nad rywalkami przypominała przykład pływaczek z byłego NRD. Okazało się, że chińskie pływaczki prowadzone były przez trenerów z byłego NRD, którzy po zburzeniu muru berlińskiego emigrowali właśnie do Chin. Reprezentacja Chin regularnie odrzucała wszelkie podejrzenia o stosowanie substancji zabronionych. Czas pokazał, że było inaczej, a sportowcy tej reprezentacji korzystali z dihydrotesteronu, hormonu wzrostu i środków maskujących. Skala stosowania hormonu wzrostu była tak duża, że igrzyska olimpijskie z 1996 r. nazwano nawet ”Igrzyskami Hormonu Wzrostu”. W 1998 r. podczas największego i najważniejszego wyścigu kolarskiego świata, Tour de France, kolarze po raz kolejny wpisali się do historii dopingu w sporcie, za sprawą jednej z największych afer dopingowych. Zawodnicy oprócz stosowania testosteronu, hormonu wzrostu oraz erytropetyny stosowali nowe sposoby ukrywania substancji zabronionych. Popularnym sposobem wśród kolarzy było cewnikowanie pęcherza i wstrzykiwanie tam czystego moczu. Jednak najbardziej szokujące było ukrywanie zbiorniczków z czystym moczem w różnych miejscach, w tym w odbycie zawodnika, skąd prowadzono rurkę do jąder i prącia, aby zapewnić czysty i ciepły mocz. Okazało się, że wspomaganie kolarzy miało charakter zorganizowany i było zakrojone na wielką skalę. Ponad połowa peletonu była na dopingu. Wielki skandal, jakim objawił się ten Tour de France sprawił, że w 1999 r. powołano do życia Światową Agencję Antydopingową.

lance amstrong

Lance Amstrong – najsłynniejszy kolarz i sportowiec, u którego wykryto nielegalne substancje dopingujące.

PODSUMOWANIE

W dalszym ciągu są prowadzone badania, które mają na celu odkrywać i wprowadzać do użycia nowe substancje oraz metody dopingujące. Na naszych oczach trwa wojna między producentami i dystrybutorami dopingu a Światową Agencją Antydopingową. Być może, już stosowany jest niewykrywalny doping genowy, którego stosowanie może zapewniać sportowcom przewagę o wiele większą niż inne rodzaje dopingu. W najbliższym czasie, zjawisko dopingu najprawdopodobniej nie zostanie wyeliminowane, a zmienią się tylko stosowane substancje i metody ich przyjmowania.

Fragment pracy dyplomowej Tomasza Nosidlaka, członka kadry Akademii KFD pt.: Etyka sportu. Światowy Kodeks Antydopingowy i Polskie Przepisy Antydopingowe.

Kategorie: Artykuły

Tagi: , , , , ,

Dodaj komentarz

Kulturystyka i fitness

Zobacz wszystkie artykuły

Partnerzy portalu

log-kfd-ar log-kfd2-ar
0.23